Uporządkujemy kierunki rozwoju firmy — pomagając wybrać priorytety i przełożyć je na spójne decyzje biznesowe

Natłok codziennej pracy operacyjnej sprawia, że Ty (i czasem wspólnik) nie macie czasu myśleć w szerszej perspektywie o firmie. Gonicie by zrealizować kolejne cele operacyjne, zarobić na spłatę kredytu obrotowego, zrealizować kolejny kontrakt.

Już dawno myślałeś o tym, by zatrzymać się na chwilę i popatrzeć szerzej na to wszystko, ale nadal jesteś uwikłany w rozwiązywanie każdej drobnostki w firmie. W końcu zaczynasz się zastanawiać „po co to wszystko?” „W jakim kierunku zmierzamy?”. Nie masz jednak siły na myślenie i uciekasz od tematu, co w praktyce oznacza, iż nie wyskoczycie z tego błędnego koła.

Odpowiedzią na te bolączki jest dookreślenie lub zbudowanie strategii firmy na przyszłość, a my pomagamy ją zbudować i wdrożyć w praktykę.

Budowanie strategii firmy

Strategia firmy to plan działania, który określa długoterminowe cele firmy i sposoby ich osiągnięcia. Jest przedstawiana jako kluczowy element rozwoju biznesu, pozwalający oderwać się od bieżących czynności operacyjnych i skupić na długofalowej wizji. 

Strategia powinna być elastyczna i dostosowywana do zmieniających się warunków rynkowych. W jej tworzeniu powinni uczestniczyć różni pracownicy, co pozwala na uwzględnienie wielu perspektyw i informacji z różnych źródeł. Ważne jest, aby strategia była zorientowana na przyszłość, ale także uwzględniała doświadczenia z przeszłości i aktualne wyzwania.

Można wyróżnić kilka kluczowych elementów strategii, takie jak misja i wizja firmy, wartości, cele operacyjne i kluczowe wskaźniki ich realizacji, analiza SWOT, a także dostosowanie strategii do poszczególnych działów firmy. Podkreśla się również znaczenie monitorowania wdrażanej strategii i uczenia się na błędach.

Strategia jako czynnik kształtujący kulturę organizacyjną:

• Wprowadza nowe wartości i normy: wdrażanie nowej strategii często wiąże się z koniecznością zmiany sposobu działania firmy, co może prowadzić do promowania nowych wartości i norm. Przykładowo, strategia zorientowana na klienta może wymagać wdrożenia kultury, która stawia potrzeby klienta na pierwszym miejscu.
• Wymaga nowych umiejętności i zachowań: realizacja nowej strategii może wymagać od pracowników zdobycia nowych umiejętności i przyjęcia nowych zachowań. Firma, dążąc do wdrożenia strategii, będzie podejmować działania (szkolenia, systemy motywacyjne) mające na celu kształtowanie tych pożądanych zachowań, co z czasem może wpłynąć na kulturę.
• Restrukturyzuje organizację i role: zmiana strategii może prowadzić do restrukturyzacji organizacji, zmiany ról i odpowiedzialności. Te zmiany strukturalne mogą wpłynąć na relacje między pracownikami, przepływ informacji i sposób podejmowania decyzji, co w konsekwencji oddziałuje na kulturę.

Wymaga nowego stylu przywództwa: skuteczne wdrożenie nowej strategii często wymaga od liderów przyjęcia nowego stylu zarządzania, który będzie wspierał strategiczne cele. Nowy styl przywództwa może modelować nowe zachowania i wartości, wpływając na całą kulturę organizacji.

Checklista Pro Strategy Tools

Aby pomóc firmom w stworzeniu efektywnej strategii, która przekłada się na elastyczność i efektywność organizacji, zebraliśmy kilka podstawowych wytycznych i zamknąłem je w checkliście Pro Strategy Tools. Obejmuje ona obszary, które warto wziąć pod uwagę, pracując nad strategią swojej firmy.

• Preparing for the future – strategia przygotowująca firmę na przyszłość
• Reflect on the past – przyglądaj się i czerp z przeszłości
• Openminded for today – bądź otwarty na bieżące wydarzeniaSupported by vision – strategia wspierana przez wizję firmy
• True company mission – strategia oparta na misji do spełnienia
• Real values – strategia oparta na prawdziwych wartościach, nie deklaracjach
• Attractive for recipients – atrakcyjna dla odbiorców (klientów, pracowników, inwestorów)
• Time oriented – strategia zorientowana w czasie
• Elastic – strategia możliwa do dopasowania do zmian rynkowych
• Grow – strategia wspierająca wzrost firmy w przyszłości
• Yield measurement – monitorowanie wdrażanej strategii
• Thinking with courage – planując strategię, myśl odważnie
• Operational strategies – przełożenie strategii firmy na poszczególne działy
• Objectives key results – wyznacz cele do osiągnięcia
• Lessons learned – ucz się na błędach i wyciągaj wnioski
• SWOT analysis – określaj słabe i mocne strony, szanse i zagrożenia dla firmy

Określanie strategii firmy to nie proces jednorazowy, ale wymagający aktywnego monitorowania, cyklicznego przeglądania i aktualizacji, gdy zmienia się otoczenie, w którym funkcjonuje firma. Do wykreowania strategii firmy warto zaprosić (szczególnie na etapie jej operacjonalizacji) pracowników z wewnątrz organizacji, jak i konsultantów zewnętrznych, którzy pomogą zarządzać procesem powstawania strategii.

Cele strategiczne i ich monitorowanie

Z dobrej strategii trzeba wybrać cele do osiągnięcia w poszczególnych działach. Dystrybuowanie celów w dół szczebli organizacyjnych mogą wspierać systemy i modele, takie jak MBO, OKR, SMART. Im lepiej zaplanujemy aktywności w poszczególnych działach, tym większe prawdopodobieństwo realizacji strategii firmy. 

Kluczowe jest w tym zakresie ukierunkowanie wszystkich działań na jeden wspólny cel, tak aby unikać sytuacji, w której różne działy konkurują ze sobą, lub nawet zwalczają się wzajemnie. Jeżeli strategią całej firmy ma być model, usługa lub produkt klasy premium, to wszelkie inne procesy, np. obsługa klienta czy logistyka, muszą być na tym samym poziomie.

W realizację strategii wpisane jest popełnianie błędów, zarówno na etapie projektowania, jak i realizacji. To normalne, że przy planowaniu strategicznym zdarzą nam się błędy, ale i bez ich popełniania będziemy błądzić jak we mgle. Chcąc nie chcąc, funkcjonujemy w świecie VUCA, więc musimy otworzyć się na wpadki i wyciąganie z nich wniosków – w zasadzie nie ma innej drogi. Błędy na etapie planowania nie oznaczają porażki. No chyba że rzeczywiście obraliśmy kompletnie nieracjonalny kierunek i zignorowaliśmy po drodze szereg ostrzeżeń, niczym takie firmy jak Nokia, Kodak, BlackBerry i pewnie miliony mniej znanych, które zbyt szybko uwierzyły w swoją niezatapialność i nie reagowały odpowiednio wcześnie na zmiany. 

Dlatego tak ważne jest, aby monitorować swoje cele i sprawdzać, w jaki sposób rezonują z rynkiem. Popełnianie błędów jest naturalną częścią procesu tworzenia, dlatego współcześnie mówi się wiele o pivotowaniu, czyli zmianie kierunku rozwoju modelu biznesowego lub produktu. Pojęcie pivot (zwrot) pochodzi ze świata startupów. Można się od nich uczyć elastyczności w podejściu do realizacji strategii biznesowej, która musi ewoluować wraz z odpowiedzią klientów na produkt. Strategia to nie niezmienna biblia, którą mamy traktować jako prawdę objawioną, ale żywy dokument, który powinien zmieniać się wraz z rozwojem firmy i ewoluowaniem środowiska biznesowego.

Zapraszamy do wspólnej pracy nad strategią firmy i jej wdrożenia w Twojej firmie.

Maciej Sasin

konsultant rozwoju firm