W 62. odcinku podcastu „Na zdrowie organizacji” porozmawiam z Ewą Schabek, psychoterapeutką, hrowcem, trenerem i coachem, o jednej z największych patologii, jaka trawi środowisko biznesowe – o MOBBINGU.
To odcinek, którego powinien posłuchać każdy lider
Czy w Twojej firmie zdarza się, że ktoś wychodzi z pracy z bólem brzucha, stresem, wstydem? Czy pojawiają się zachowania, które trudno uchwycić, ale wszyscy czują, że „coś jest nie tak”? Ten odcinek to ważna rozmowa o przemocy psychicznej w pracy, o zjawiskach, które często są bagatelizowane lub wręcz normalizowane – a w rzeczywistości niszczą ludzi, zespoły i reputację firmy. Rozmawiamy o tym, czym różni się konflikt od mobbingu, jak rozpoznać znęcanie psychiczne w miejscu pracy, kiedy żart przestaje być zabawny, a zaczyna być terror psychiczny, i co zrobić, by nie być biernym świadkiem.
W rozmowie z Ewą Schabek padają ważne zdania: że przemoc w pracy nie zawsze jest głośna i widoczna. Czasem nosi dobrze skrojoną marynarkę i mówi z uśmiechem. Ale skutek jest ten sam: lęk, wycofanie, rezygnacja. A potem rotacja, koszty i reputacyjne blizny.
Gościni odcinka: Ewa Schabek
Psychoterapeutka, mediator, doradca HR, Coach Dialogu. Jej misją jest wspieranie ludzi w dążeniu do lepszego. Bada i pomaga w utrzymaniu zaangażowania pracowników, a także wspiera klientów indywidualnych oraz przedsiębiorstwa w dokonywaniu zmian.
Przemoc w miejscu pracy – jak ją rozpoznać, zanim będzie za późno?
W odcinku poruszamy szereg kluczowych tematów, które pomagają odróżnić zwykły konflikt od mobbingu psychicznego w pracy – a przede wszystkim od przemocy psychicznej w miejscu pracy, która często przyjmuje subtelne, lecz równie destrukcyjne formy jak agresja fizyczna.
Konflikt może się wydarzyć wszędzie – to naturalna część współpracy. Ale jeśli ktoś przez dłuższy czas doświadcza poniżania, ironii, sabotowania pracy, izolowania informacyjnego czy nadmiarowego kontrolowania – to mówimy już o znęcaniu się psychicznym w pracy.
Ewa Schabek podkreśla, że przemoc psychiczna w pracy często nie jest jednorazowym wybuchem, ale systematycznym podważaniem wartości pracownika. To może być „tylko” zlecanie zadań bez sensu, omijanie przy podejmowaniu decyzji, uporczywe poprawianie drobiazgów. Ale kiedy te działania są uporczywe i długotrwałe, przeradzają się w mobbing psychiczny w pracy – formę przemocy, która zniszczy najzdolniejszego pracownika.
Kultura organizacyjna – nawóz dla przemocy lub bezpieczeństwa
Jednym z najbardziej przejmujących fragmentów rozmowy jest analiza wpływu kultury organizacyjnej na znęcanie się w pracy. Gdy organizacja premiuje „twardych zawodników”, toleruje gwiazdorstwo, ignoruje nieformalne rangi i nie szkoli menedżerów w zakresie pracy z emocjami – tworzy środowisko, w którym przemoc ma się świetnie.
Mobbing nie bierze się znikąd. Często jest wynikiem braku jasnych zasad, niedopowiedzianych ról, braku kompetencji interpersonalnych i milczenia przełożonych. Ewa podaje konkretne przykłady – np. sytuację, gdy menedżer nie zdaje sobie sprawy, że jego ironiczne komentarze wobec nowego pracownika są odbierane jako molestowanie psychiczne w pracy. Albo gdy współpracownicy izolują osobę z innego działu, „bo nie pasuje do naszego stylu”, co w efekcie przeradza się w nękanie psychiczne w pracy.
Kto jest ofiarą, a kto sprawcą? I czy to takie proste?
Rozmowa dotyka też kwestii osobowości: zarówno tych, którzy stosują przemoc psychiczną w pracy, jak i tych, którzy stają się ofiarami. Często są to osoby wrażliwe, nowe w zespole, wybijające się kreatywnością lub niepasujące do grupowego wzorca.
Sprawcy z kolei to nie zawsze „czarne charaktery”. Czasem to osoby przeciążone, bez narzędzi do zarządzania emocjami, działające pod presją. Ale to nie usprawiedliwia przemocy. Mobbing psychiczny, znęcanie się nad pracownikiem czy inne formy przemocy – bez względu na motywację sprawcy – są nieakceptowalne i powinny być zatrzymywane natychmiast.
Dlaczego firmy muszą reagować? (Bo płacą za to wszyscy)
Eksperci tego odcinka podcastu nie mają złudzeń: przemoc w miejscu pracy to nie tylko problem HR. To realne, wymierne koszty.
- Zespół pracujący w atmosferze strachu jest mniej kreatywny, mniej zaangażowany, bardziej skłonny do błędów.
- Ofiary przemocy psychicznej w pracy często cierpią na bezsenność, zaburzenia lękowe, tracą pewność siebie i motywację.
- Świadkowie przejmują lęk – efekt „dziś on, jutro ja”.
- Dla organizacji to absencje, rotacje, rosnące koszty rekrutacji i realne ryzyka sądowe oraz wizerunkowe.
Tolerowanie znęcania się psychicznego w pracy w imię wyników czy „silnej ręki” to krótkowzroczność, która może kosztować firmę znacznie więcej niż „niewygodne” szkolenie czy szybka interwencja.
→ Chcesz wiedzieć, jak wdrożyć realną zmianę?
Zobacz nasze szkolenia antymobbingowe dla liderów i całych zespołów.
Mobbing to nie problem jednostek. To problem systemu
Jeśli naprawdę chcesz mieć firmę, w której ludzie są zaangażowani, innowacyjni i lojalni – musisz zadbać o psychologiczne bezpieczeństwo. A to oznacza: zero tolerancji dla przemocy. Żadnego „on taki jest”, żadnych „trzeba mieć grubą skórę”. Mobbing, molestowanie psychiczne w pracy, przemoc fizyczna w pracy, nękanie psychiczne – każde z tych zjawisk wymaga jasnego stanowiska i zdecydowanych działań.
Posłuchaj odcinka, zanim ktoś złoży wypowiedzenie
To nie jest odcinek „o HR-ach dla HR-ów”. To rozmowa dla każdego, kto ma wpływ na klimat w organizacji. Dla zarządów, które chcą zatrzymać talenty. Dla menedżerów, którzy chcą tworzyć zespoły oparte na zaufaniu. I dla każdego, kto widzi, że coś w jego miejscu pracy dzieje się nie tak – i chce zrozumieć, co może z tym zrobić.
Mobbing psychiczny w pracy to nie tabu. To zjawisko, o którym trzeba mówić – mądrze, odpowiedzialnie i bez owijania. Ten odcinek to dobry początek.
Cykl: Patologie w organizacji
W ramach tego cyklu powstały poniższe odcinki podcastu #NaZdrowieOrganizacji:
- Patologie w organizacji: psychopatia ft. Marcin Wnuk – NZO 59.
- Patologie w zarządzaniu – dyskryminacja ft. Grzegorz Miecznikowski – NZO 60.
- Patologie w organizacji – Mobbing ft. Ewa Schabek – NZO 62. (obecnie słuchasz )
- Patologie w organizacji – Oszukiwanie wskaźników przez pracowników – NZO 63.
- Antidotum na patologie – Checklista budowania zaangażowania pracowników – NZO 64.
Przeczytaj także te artykuły:
- Jak przeciwdziałać mobbingowi w pracy?
- Style komunikacji pracownika i managera w pracy wg analizy transakcyjnej
- Postępowanie wobec błędów pracownika
